Trafik ve Çevre Müfredatı - ehliyet sınav soruları

1. Trafik İşaretleri ve Levhalar

Levhalar şekillerine göre anlam kazanır. Bu ayrımı bilirsen soruyu %50 çözmüş olursun:

Üçgen Levhalar: Tehlike uyarı işaretleridir. (Hızını azalt, dikkatli ol).
Yuvarlak Levhalar: Trafik tanzim işaretleridir. (Yasakları ve sınırlamaları bildirir).
Kare/Dikdörtgen Levhalar: Bilgi işaretleridir. (Hastane, durak, otoyol başlangıcı vb.).

2. Hız Sınırları ve Takip Mesafesi

Sınavda araç cinsine göre hız sınırları sıkça sorulur.

Araç Cinsi	Yerleşim Yeri	Şehirler Arası (Çift Yön)	Bölünmüş Yol	Otoyol
Otomobil	50 km/s	90 km/s	110 km/s	130-140 km/s
Otobüs	50 km/s	80 km/s	90 km/s	100 km/s
Kamyon	50 km/s	80 km/s	85 km/s	90 km/s

Takip Mesafesi: Hızın yarısı kadar metredir. (Örn: 90 km/s hızla giden aracın takip mesafesi 45 metredir). Sadece tehlikeli madde taşıyan araçlar için bu mesafe yerleşim birimi dışında en az 50 metredir.

3. Geçiş Hakkı ve Kavşak Kuralları

Kavşaklarda geçiş üstünlüğü sıralaması en çok hata yapılan konudur.

Geçiş Üstünlüğü Olan Araçlar (Sıralama):

Ambulans ve cankurtaran.
İtfaiye.
Polis ve güvenlik araçları.
Karla mücadele ve yol yapım araçları.

Kontrolsüz Kavşakta Geçiş Sırası:

Hangi yolda olursanız olun, geçiş üstünlüğü olan araca yol verilir.
Direkt giden araçlar, dönüş yapanlara göre önceliklidir.
Herkes kendi sağındaki araca yol vermelidir.
Ana yoldaki araç, tali yoldaki araca göre önceliklidir.

4. Işıklar ve Anlamları

Flaşörlü Kırmızı Işık: Kesin duruş yapılır, yol kontrol edilir ve geçilir. (Dur levhası ile aynı anlamdadır).
Flaşörlü Sarı Işık: Dikkatli ve yavaş geçilir. (Yol Ver levhası ile aynı anlamdadır).

5. Çevre Bilgisi ve Tasarruf

Ekonomik Sürüş: Ani hızlanma ve frenlemeden kaçınmak, klima kullanımını optimize etmek, camlar açık hız yapmamak.
Atıklar: Araçtan dışarıya çöp, izmarit veya kimyasal madde atmak yasaktır ve ağır cezaları vardır.
Gürültü Kirliliği: Gereksiz korna çalmak, yüksek sesle müzik dinlemek ve egzoz susturucusunu çıkarmak yasaktır.

6. Alkollü Araç Kullanma ve Ceza Puanları

Hususi Otomobil Sınırı: 0.50 Promil.
Ticari Araç Sınırı: 0.20 Promil.
Aday Sürücülük: 2 yıl sürer. Bu süreçte 75 ceza puanına ulaşan kişinin ehliyeti iptal edilir.
Geriye Dönük 5 Yıl İçinde Alkolden Yakalanma:
- 1. Kez: 6 Ay ehliyete el konur.
  1. Kez: 2 Yıl ehliyete el konur.
  1. Kez: 5 Yıl ehliyete el konur.

1. Trafik Tanımları ve Karayolu Yapısı

Sınavda bazen sadece terim anlamı sorulur. Bunları karıştırmamak gerekir:

Erişme Kontrollü Karayolu (Otoyol): Transit trafiğe tahsis edilen, belirli yerler dışında giriş-çıkışın yasak olduğu, yayaların ve hayvanların giremediği yoldur.
Bölünmüş Yol: Bir yöndeki trafiğe ait taşıt yolunun bir ayırıcı (refüj, çizgi vb.) ile diğer taşıt yolundan ayrılmasıdır.
Tali Yol: Trafik yoğunluğu bakımından, bağlandığı yoldan daha az öneme sahip olan yoldur. (Genelde “Yol Ver” levhası bulunur).
Banket: Yaya yolu ayrılmamış karayolunda; taşıt yolu kenarı ile şev başı arasındaki bölümdür. Yayalar ve zorunlu hallerde araçlar kullanır.

2. Kavşaklarda Geçiş Hakkı (İleri Seviye Detay)

Kavşak sorularında hata yapmamak için şu hiyerarşiyi ezberle:

Görevli Kişi (Polis): Trafik polisinin talimatı her şeyden üstündür (Işık kırmızı olsa bile polis “geç” diyorsa geçilir).
Işıklı Trafik İşaretleri: Polisten sonra en yetkili merci lambalardır.
Trafik Levhaları: Işık yoksa levhalara bakılır (Ana yol-tali yol ayrımı).
Yol Çizgileri ve Sağdaki Araç Kuralı: Hiçbir işaret yoksa;
- Dönüş yapanlar, düz gidenlere yol verir.
- Soldaki araç, sağdaki araca yol verir.
- Tali yoldaki, ana yoldakine yol verir.
- Motorsuz araçlar (bisiklet, at arabası), motorlu araçlara yol verir.
- Lastik tekerlekli traktör ve iş makineleri, diğer motorlu araçlara yol verir.

3. Durma, Duraklama ve Park Etme Kuralları

Bu üç terim sınavda çok karıştırılır:

Durma: Trafik mecburiyeti (kırmızı ışık, polis dur emri) nedeniyle aracın durdurulmasıdır.
Duraklama: Yolcu indirmek, bindirmek veya eşya yüklemek amacıyla yapılan, 5 dakikayı geçmeyen kısa süreli beklemedir.
Park Etme: Durma ve duraklama dışındaki uzun süreli beklemelerdir.

Yasaklar: Kavşaklara ve tünellere yerleşim yeri içinde 5 metre, dışında 100 metre mesafede duraklamak yasaktır. Yangın musluklarına her iki yönden 5 metre mesafe dahilinde park etmek yasaktır.

4. Araç Işıklarının Kullanımı

Hangi ışık nerede yakılır?

Uzağı Gösteren Işıklar (Uzunlar): Yerleşim birimleri dışında, aydınlatılmamış tünellerde kullanılır. 100 metreyi aydınlatır. Gösterge panelinde Mavi renkle yanar.
Yakını Gösteren Işıklar (Kısalar): Şehir içinde, karşıdan araç gelirken veya bir aracı takip ederken kullanılır. 25 metreyi aydınlatır. Gösterge panelinde Yeşil renkle yanar.
Sis Farları: Sadece sisli, karlı ve şiddetli yağmurlu havalarda kullanılır. Güneşli havada yakmak yasaktır.

5. Çevre Kirliliği ve Sürücü Davranışları

Çevre soruları genellikle mantık yürütülerek çözülür ancak şu teknik detaylar önemlidir:

Emisyon (Egzoz) Gazı: Egzoz muayenesi düzenli yapılmayan araçlar havayı zehirler. Katalitik konvertör bu gazları filtreler.
Gürültü Kirliliği: Gereksiz çalınan korna “Gürültü Kirliliği” sınıfına girer.
Haritalar: Karayolları haritasında üst taraf her zaman Kuzey, alt taraf Güney, sağ taraf Doğu, sol taraf Batı yönünü gösterir. (Sınavda yön sorusu gelebilir).

6. Takograf ve Çalışma Süreleri (Ticari Araçlar İçin)

Ticari araç sürücüleri (Otobüs, Kamyon, Tır) için hayati bilgiler:

Günlük Çalışma Süresi: 24 saatlik süre içinde toplam 9 saat araç kullanılabilir.
Kesintisiz Sürüş: En fazla 4.5 saat araç sürülür, ardından 45 dakika mola verilir.
Takograf: Sürücünün çalışma saatlerini ve hızını kaydeden cihazdır. Kayıtlar araçta 1 ay, işletmede 5 yıl saklanmalıdır.